گردشگری و کودک

هتلداري صنعتي است که بدون هيچ واسطه‌اي با تمامي اعضا يک خانواده در کنار يکديگر ارتباط پيدا مي‌کند.
اين صنعت به عنوان يکي از صنايع بزرگ در جهان امروز، طيف وسيعي از مخاطبان را شامل مي‌شود.
در دنياي امروز، که هتل‌ها روز به روز در حال توسعه و همگون شدن با نيازهاي انساني هستند، راهي جز تخصصي‌تر شدن در ارايه امکانات ندارد. بخشي از اين تخصص‌گرايي، به اين معنا است که بتواند در ارايه امکانات به تمامي مخاطبان خود، متفاوت عمل کند.
ارايه امکانات در مجموعه اعضاي يک خانواده نيز بايد با تفاوت‌هايي همراه باشد. تفاوت‌هايي که به طور معمول لحاظ نمي‌شوند، اما اگر در نظر گرفته شوند، بازاريابي در هتل را به سمت مشتري‌هاي خاص سوق خواهند داد.
کودکان در جمع خانواده مشتري‌هاي خاص هتل‌هاي امروزند. مجموعه‌اي از گردشگران که البته به اتفاق پدران و مادران خود، وارد هتل مي‌شوند اما نيازها و خواسته‌هاي متفاوت آنها در سايه نيازها و خواسته‌هاي بزرگترها رنگ مي‌بازد و به ناچار تسليم خدماتي مي‌شوند که دست‌اندرکاران هتل براي بزرگترها تعريف کرده‌اند.
کودکان با توجه به روحيه خاص خود مبني بر کنجکاوي، شگفتي در درک تجربه‌هاي تازه و البته بي‌قراري و دلزدگي زود هنگام از هر چيز که به بزرگتر‌ها تعلق دارد و براي نيازهاي آنها تدارک ديده شده است، نيازمند خدمات ويژه‌اي هستند.
وجود امکانات مناسب براي کودکان در مجموعه يک هتل مي‌تواند فرصت بهتري را براي بزرگترها فراهم کند تا به راحتي به فعاليت‌هاي مرتبط با سفر خود بپردازند. از طرفي وجود امکانات تخصصي کودکان مي‌تواند بر ميزان زمان اقامت در يک هتل نيز تاثيرگذار باشد و اين زمان را براي بزرگترها افزايش دهد که فوايد آن به طور مستقيم با مجموعه هتل مرتبط است.
امکاناتي را که کودکان در هتل به آنها نياز دارند، مي‌توان به گروه‌هاي مختلفي تقسيم کرد: امکانات مرتبط با زمان استراحت مسافران در اتاق که مي‌تواند، شامل کتاب قصه، اسباب‌بازي‌هاي پيشنهادي، کتاب‌هاي آموزشي، ارايه سرويس‌هاي خاص در اتاق براي کودکان و ارايه وسايل و لوازم مصرفي مورد نياز در اندازه‌هاي متناسب با سن کودکان باشد که يا به صورت امانت و يا به شکل تبليغاتي در هماهنگي با موسسات توليدي در اختيار کودک قرار بگيرد.
امکانات ديگري نيز در فضاي خارج از اتاق، در لابي، رستوران، و ... قابل تعريف است. وجود اتاق اسباب‌بازي و اتاق فيلم براي کودکان که کودک بتواند زمان خاصي را در آن به بازي و تفريح بپردازد فرصت مناسبي را براي بزرگترها فراهم مي‌کند که يا به امور مربوط به خود بپردازند و يا از ساير امکانات هتل استفاده کنند.
در رستوران نيز وضع بر همين قرار است. ارايه سرويس‌هاي خدماتي خاص کودکان، وسايل و لوازم متناسب با کودک، استفاده از ظروف رنگي متفاوت، دستمال‌هاي عروسکي، منوي پيشنهادي خاص کودکان، ارايه پيش غذاي خاص براي کودکان که در بدو ورود به رستوران هتل، او را سرگرم کند و زمان انتظار را هرچه بيشتر براي او کوتاه کند و از بي‌قراري‌هاي احتمالي او بکاهد، هديه بسته‌هاي کوچک شيريني يا شکلات و همچنين تزيين غذاي کودک به شکلي متفاوت که البته به صورت مجزا از غذاي بزرگترها و در زماني سريعتر براي کودک سرو شود، مي‌تواند خاطرات دلچسبي را براي بزرگترها به همراه داشته باشد و امکان بازگشت دوباره آنها را در سفرهاي بعدي به هتل فراهم کند.
نگاهي گذرا به مجموعه هتل‌هاي کشور به خصوص آنها که خدمات اختصاصي ارايه مي‌دهند و آبروي صنعت هتلداري کشور به فعاليت‌ها و نوآوري‌هاي آنها وابسته است، نشان مي‌دهد که تقريباً ارايه خدمات مسافرتي و گردشگري براي کودکان چندان قابل توجه نيست و اگر هم باشد، آنقدر نيست که بتواند به عنوان شاخصی در ارزیابی فعالیت های هتل قرار بگیرد.
ارایه خدمات براي کودکان فرصت بسيار مناسبي براي ارتقا در صنعت هتلداري است به گونه‌اي که می تواند خدمات يک هتل را از ساير هتل‌ها مجزا کند، اگرچه پيش از هر چيز بايد باور داشته باشيم که دنياي کودکان، نياز به نگاهي تخصصي دارد.
در کشور ما که تقريباً به اين امر پرداخته نشده است مي‌توان با برنامه‌ريزي درست، فرصت‌هاي مناسبي در کمک به توسعه صنعت هتلداري و ارتقا کيفي آن فراهم کرد.
در کشورهايي که صنعت هتلداري پيشرفته‌اي دارند ارايه خدمات به کودکان اگرچه سليقه‌اي است اما در سطح کلان از اصولی زیربنایی براي شناخت دنياي آنان و ارايه سرويس بر اساس اين دنياي متفاوت برخوردار است و بيشتر خدمات در ارايه خدمات ورزشي _ تفريحي مانند زمين بازي يا استخر و... خلاصه نمي‌شود.
به هر حال جمعيت قابل توجهي از مجموعه گردشگراني که در يک هتل اقامت مي‌کنند، کودکاني هستند که نمي‌توان آنها را ناديده گرفت.

آغاز فصل سفرهای خانوادگی معمولا با  تعطیلی مدارس همراه است.سفرهای خانوادگی ، سفرهایی است که گاه کودکان در شکل گیری آن نقش مهمی دارند. به طور معمول میزان رضایت یک کودک از یک سفر گروهی ، می تواند سرنوشت سفر را برای مابقی اعضا گروه ، خوب یا بد تعریف کند . این موضوع در شرایط فرزند سالاری امروز برای همه قابل لمس است. اما توجه به چند نکته در اجرای سفرهای خانوادگی  اهمیت دارد :
سفر نوعی مکاشفه است برای همه افراد حتی اگر به مقصدی چندین بار سفر کنیم. در سفر تغییر اتفاق می افتد و تغییر می تواند فرصت های خوبی را برای کشف چیزهایی جدید و یا شکل گیری احساسات جدید در اختیار گردشگر قرار دهد. برای کودکان، این مکاشفه ، سطحی تر اما تاثیر گزارتر است چراکه بسیاری چیزها را برای بار نخست تجربه می کنند و تجربه هر اتفاقی برای بار نخست می تواند سرنوشت گرایش و تمایل به آن رخداد را گاه تا آخر عمر برای کودک رقم بزند.
از طرفی سفر در تعریف گردشگری هم ، تمام مراحل برنامه ریزی تا مرور خاطرات را شامل می شود. بنابراین مسیر در سفر ، بخشی جدایی ناپذیراز سفراست .
به طور کلی دو گروه از مسیر، به عنوان بخشی از سفر لذت می برند.گروه اول ،گردشگران عاشق سفر هستند و گروه دوم کودکانی که مسیر سفر و حتی نوع استفاده از وسیله نقلیه برایشان از هیجان بسیار برخوردار است و در بیشتر موارد با همان حس تجربه های نخستین همراه است.
این نخستین تجربه ها است که فرصت خوبی را برای بزرگترها ایجاد می کند تا در برنامه ریزی های خود، به آموزشهای غیر مستقیم به کودکان فکر کنند.

آمادگی پیش از سفر برای کودکان

کشف اتفاقات جدید در سفر برای کودک همیشه با سوالات بسیاری همراه است. کودکان از پیش از ترک خانه ، معمولا پرسشهایی کودکانه دارند؟ کجا می رویم؟ برای چه می رویم؟ با چه کسانی می رویم؟ کجا اقامت می کنیم؟ چه می خوریم؟ چه چیزی با خود بیاورم؟ آنجا ، برای من چه می خرید؟
و...اگر چه  پرسشهای کودکان با این مفاهیم، ساده به نظر می رسد اما تمام این پرسشها در حوزه گردشگری قابل پاسخ و قابل تعریف هستنئد و می توان طوری به کودکان پاسخ داد که بسیاری از ندانسته ها را یاد بگیرند. برای این منظور وپیش از سفر باید:

- به پرسشهای کودکان احترام بگذاریم و پاسخ هایی بدهیم که دور از واقعیت نباشد و ذهن کودک را برای پرسشهای بیشتر آماده کند.

- قبل از سفر به کودکان بیاموزیم که سفر به مجموعه فعالیتهایی اطلاق می شود که  از مرحله تصمیم برای سفر تا بازگشت به خانه و یادآوری خاطرات را شامل می شود و کودک در تمام این مراحل حق دارد به تمامی کنجکاویهایش با نظارت بزرگترها پاسخ دهد.

- به کودک بگوییم ، جایی که به آن سفر می کنیم کجاست؟ چه آب و هوایی دارد و در آن آب و هوای خاص چگونه باید از خود مراقبت کنیم.

- به کودک بگوییم جایی که به آن سفر می کنیم کجای نقشه ایران یا جهان قرار دارد و نشان دهیم که در سفر چه قدر از شهر خود فاصله می گیریم. کودکان معمولا نقشه را دوست دارند، اگرچه مقیاس را نمی شناسند و گاه نقشه را اصلا نمی فهمند اما همین نشناختن و درک نکردن هم به آنها کمک می کند که بدانند در سفر به نقشه نیاز است. از طرفی داشتن نقشه برای آنها حس خوبی از بزرگ شدن به همراه دارد.

- تصویری واقعی از مقصد به کودک بدهیم. مثلا اینکه جایی که به آن سفر خواهیم کرد جنگلی است یا کویری است ، کوهستانی است یا ساحلی است و...

- به کودک بگوییم که احتمالا چه نوع جانورانی در آن محیط زندگی می کنند؟
    چه گیاهانی در آن محیط وجود دارد و خصوصیت آنها چیست؟
    چه پرندگانی را ممکن است ببینیم و...

- به کوکان بگوییم جایی که به آن سفر می کنیم چه مردمانی دارد . چگونه زندگی می کنند. با چه لهجه ای صحبت می کنند و در مجموع زندگی آنها با ما تفاوت های گاه بسیاری دارد

- به کودکان بیاموزیم که تفاوتهای بین زندگی و محیط زندگی مردمی که به شهر یا محل زندگی آنها سفر می کنیم بسیار زیاد قابل احترام است و ما حق نداریم کسی را به خاطر این تفاوتها سرزنش کنیم یا آنها را مسخره کنیم و یا به آنها بخندیم.

- به کودکان بیاموزیم که این تفاوتها بسیار با ارزش است و اگر این تفاوتها نبود سفر فایده ای نداشت.

ادامه در مطلب بعدی